Kupując samochód, wielu kierowców zwraca uwagę na deklarowane zużycie paliwa. Producent informuje, że auto spala średnio 5,5 l/100 km, tymczasem w codziennym użytkowaniu wynik okazuje się wyraźnie wyższy. Nie oznacza to jednak, że producent wprowadza klientów w błąd. Podawane wartości są uzyskiwane podczas standaryzowanych testów, które mają umożliwić porównywanie różnych modeli, a nie odwzorować wszystkie sytuacje spotykane na drodze.
Skąd biorą się dane o spalaniu?
Obecnie producenci samochodów podają zużycie paliwa zgodnie z procedurą WLTP (Worldwide Harmonised Light Vehicles Test Procedure). Test odbywa się według ściśle określonych zasad, dzięki czemu można porównać różne modele w takich samych warunkach. Podczas badania uwzględnia się między innymi:
- określony profil prędkości,
- przyspieszanie i hamowanie według ustalonego scenariusza,
- temperaturę otoczenia,
- stan techniczny pojazdu,
- obciążenie samochodu.
Choć procedura WLTP znacznie lepiej odzwierciedla rzeczywistość niż stosowany wcześniej cykl NEDC, nadal pozostaje testem laboratoryjnym. W codziennej eksploatacji samochód niemal nigdy nie porusza się w identycznych warunkach.
Styl jazdy ma ogromny wpływ na spalanie
Jednym z najważniejszych czynników jest sposób prowadzenia samochodu. Dynamiczne przyspieszanie, gwałtowne hamowanie oraz częste wykorzystywanie wysokich obrotów silnika powodują wzrost zużycia paliwa. Z kolei płynna jazda z przewidywaniem sytuacji na drodze pozwala ograniczyć spalanie bez konieczności znacznego zmniejszania prędkości.
Jednym z najbardziej niekorzystnych warunków dla samochodu spalinowego jest jazda w korkach. Częste ruszanie, zatrzymywanie się oraz praca silnika na biegu jałowym powodują, że zużycie paliwa wyraźnie rośnie. Dlatego spalanie w zatłoczonym mieście jest najczęściej znacznie wyższe niż podczas jazdy poza obszarem zabudowanym.
Warto pamiętać
Najbardziej ekonomiczna jazda nie zawsze oznacza jazdę bardzo wolno. Znacznie większe znaczenie ma płynność, utrzymywanie stałej prędkości oraz unikanie niepotrzebnych przyspieszeń.
Krótkie trasy oznaczają większe spalanie
Silnik spalinowy osiąga najwyższą sprawność dopiero po rozgrzaniu do temperatury roboczej. Jeżeli samochód pokonuje jedynie kilka kilometrów, przez znaczną część drogi pracuje na wzbogaconej mieszance paliwowo-powietrznej.
Dlatego osoby dojeżdżające codziennie kilka kilometrów do pracy często obserwują spalanie wyraźnie wyższe niż deklarowane przez producenta, nawet jeśli jeżdżą spokojnie.
Prędkość również ma znaczenie
Wraz ze wzrostem prędkości rośnie opór powietrza, który silnik musi pokonać. Zależność nie jest liniowa – przy bardzo szybkiej jeździe zapotrzebowanie na energię wzrasta znacznie szybciej niż sama prędkość.
Dlatego samochód spalający około 5,5 l/100 km podczas spokojnej jazdy poza miastem może na autostradzie zużywać nawet 7–8 l/100 km lub więcej, w zależności od modelu i prędkości.
Pogoda także wpływa na zużycie paliwa
Na spalanie wpływają również warunki atmosferyczne. Zimą silnik potrzebuje więcej czasu na osiągnięcie odpowiedniej temperatury, a dodatkowo kierowcy korzystają z ogrzewania szyb, foteli czy lusterek.
Latem wzrost zużycia paliwa może powodować intensywna praca klimatyzacji, szczególnie podczas jazdy miejskiej.
Dodatkowe obciążenie i wyposażenie zwiększają spalanie
Każdy dodatkowy kilogram wymaga dostarczenia większej ilości energii do rozpędzenia samochodu. W praktyce wpływ pojedynczego pasażera jest niewielki, jednak pełny bagażnik, box dachowy czy przewożone rowery mogą już zauważalnie zwiększyć zużycie paliwa.
Znaczenie mają również elementy pogarszające aerodynamikę pojazdu, zwłaszcza podczas jazdy z wyższymi prędkościami.
Stan techniczny samochodu nie pozostaje bez znaczenia
Nawet niewielkie zaniedbania mogą sprawić, że samochód zacznie spalać więcej paliwa. Najczęściej na zużycie benzyny czy oleju napędowego wpływ mają:
- zbyt niskie ciśnienie w oponach,
- zużyty filtr powietrza,
- niesprawny termostat,
- problemy z układem zapłonowym lub wtryskowym,
- nieprawidłowa geometria zawieszenia.
Regularny serwis nie tylko zmniejsza ryzyko awarii, ale może również ograniczyć zużycie paliwa.
A co z samochodami elektrycznymi?
Samochody elektryczne, podobnie jak spalinowe, nie zawsze osiągają zużycie energii deklarowane przez producenta. W przypadku elektryków wartości podawane w materiałach producentów są uzyskiwane również podczas standaryzowanych testów WLTP. W praktyce na zużycie energii wpływają między innymi:
- temperatura otoczenia,
- prędkość jazdy,
- korzystanie z ogrzewania lub klimatyzacji,
- masa pojazdu,
- styl jazdy,
- ukształtowanie terenu.
Szczególnie zimą różnice potrafią być bardzo wyraźne. Energia jest wtedy wykorzystywana nie tylko do napędzania samochodu, ale również do ogrzewania kabiny i akumulatora, co przekłada się na krótszy zasięg.
Ciekawostka
W przeciwieństwie do samochodów spalinowych auta elektryczne często osiągają najniższe zużycie energii podczas spokojnej jazdy miejskiej. Dzięki rekuperacji część energii wykorzystywanej podczas przyspieszania może zostać odzyskana w czasie hamowania.
Czy można osiągnąć spalanie podawane przez producenta?
Jest to możliwe, jednak wymaga jazdy w warunkach zbliżonych do tych, w których wykonywane są testy homologacyjne. W codziennym użytkowaniu wpływ na zużycie paliwa ma jednocześnie wiele czynników, dlatego niewielkie różnice względem danych producenta są całkowicie normalne.
Deklarowane wartości najlepiej traktować jako punkt odniesienia pozwalający porównać różne modele samochodów, a nie gwarancję osiągnięcia identycznego wyniku podczas każdej podróży.
